Του Ηλία Λιάσκου, Φιλολόγου.
Τη λευτεριά μας τη χρωστάμε και στα δάνεια. Τα δάνεια του Αγώνα του 1821. Το πρώτο δάνειο το πήραμε το Φλεβάρη του 1824. Η ονομαστική του αξία ήταν 820 000 στερλίνες με τόκο 59% ούτε ο χειρότερος τοκογλύφος δεν θα μας τζερεμέτιζε έτσι. Αλλά τι να κάναμε; Έπρεπε να βάλουμε τους Άγγλους να αρχίζουν να νοιάζονται για το Ρωμέικο και την τύχη ενός αγωνιζόμενου έθνους. Καθαρό ποσό απέδωσε 472 000 στερλίνες. Το δεύτερο δάνειο το πήραμε πάλι από Άγγλους Τραπεζίτες. Η ονομαστική του αξία ήταν 2 000 000 στερλίνες με τόκο 55%. Απέδωσε καθαρό ποσό 1 100 000 στερλίνες. Δηλαδή η επαναστατημένη Ελλάδα το 1824 και το 1825 χρεώθηκε 2 800 000 στερλίνες. Από αυτά πήραμε 1 572 000 στερλίνες ή 6 600 000 δολλάρια. Τελικά στην Ελλάδα έφτασαν 540 000 στερλίνες. Από αυτά ελάχιστα πήγαν στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Στρατιωτικοί και πολιτικοί ζητούν μισθό τώρα, ο στόλος ακινητοποιείται. Η ρεμούλα δίνει και παίρνει, με την προοπτική της διανομής του πρώτου δανείου τερματίστηκε ο α΄ εμφύλιος, με την προοπτική του δευτέρου άρχισε ο β΄ εμφύλιος! Εμείς φανήκαμε αυτοκαταστροφικοί, ενώ η πατρίδα ψυχορραγεί. «Αχ, πατρίδα μου γλυκιά, πόσο σε πονώ βαθιά»
Πού πήγαν τα λεφτά; Ποιοι τα φάγαν; Λίγα πράματα ξέρουμε γι’ αυτά. Ξέρουμε ότι το Χρηματιστήριο του Λονδίνου για προκαταβολή τόκων, μεσιτικά και ομόλογα απορρόφησε 683 000. Διατέθηκαν 392 000 στερλίνες για επισκευή σάπιων παλιών πολεμικών πλοίων που βυθίστηκαν προτού φτάσουν στην Ελλάδα. Έφτασαν μόνο δύο αλλά μετά την πτώση του Mεσολογγίου.
Οι πτωχεύσεις
Σιγά μη φοβάται η Ελλάδα τις πτωχεύσεις! «Αεί πενίη σύντροφος τη Ελλάδι». Η πρώτη πτώχευση έγινε το 1827. Το ελληνικό αγωνιζόμενο έθνος ανέστειλε την υπηρεσία του δανείου και κήρυξε το Κράτος σε πτώχευση. Mετά από 50, περίπου, χρόνια, το 1878, έγινε συμβιβασμός και ανέλαβε το Ελληνικό Κράτος την εξυπηρέτηση των δανείων του Αγώνα με ποσό 1 200 000 λιρών με επιτόκιο 5%. Τότε όμως τα δάνεια περιήλθαν σε Oλλανδούς που τα αγόρασαν το 1830 σε τιμές 5-10% της ονομαστικής αξίας. Για τα δάνεια αυτά ως γνωστόν υποθηκεύτηκαν τα εθνικά κτήματα, δηλ. η γη που απελευθέρωσαν οι Έλληνες από τους Τούρκους.
Η δεύτερη πτώχευση έγινε το 1843, εξαιτίας του δανείου των Βαυαρών. Το ελληνικό κράτος ανέστειλε τα τοκοχρεωλύσια και κήρυξε δεύτερη πτώχευση. Επιβιώσαμε όμως.
Υπάρχει περίοδος που η Ελλάδα ζούσε χωρίς δάνεια; Ναι, βέβαια. Είναι η περίοδος της συνταγματικής μοναρχίας του Όθωνα και τα πρώτα χρόνια του Γεωργίου Α΄ (1844-1879). Περιοριστήκαμε στον εσωτερικό δανεισμό. Υπήρχε όμως φτώχεια και μιζέρια με το σακί. Τα δάνεια του Τρικούπη έφεραν ανάπτυξη, εκσυγχρονισμό, λιμάνια, δρόμους και σιδηροδρόμους. Όμως το 1893 φτάσαμε σε νέα πτώχευση: «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Αυτή είναι η τρίτη φορά που επτωχεύσαμε. Τώρα όμως κουμάντο στα οικονομικά του ελληνικού κράτους κάνει ο ΔοΕ (Διεθνής οικονομικός Έλεγχος).Παντού φόροι και νοικοκύρεμα των πάντων. Η λιτότητα απέδωσε, γιατί το 1911 το ελληνικό κράτος είχε έσοδα δρχ. 240 000 000 και έξοδα 181 000 000 δραχμές, δηλ. ο προϋπολογισμός ήταν πλεονασματικός. Mε αυτά τα λεφτά κάναμε τους βαλκανικούς πολέμους.
Τα δάνεια που πήραμε τα επόμενα χρόνια ήταν για αντιμετώπιση πολεμικών δαπανών, δημοσίων έργων, αποκατάσταση προσφύγων και αναπτυξιακών έργων, αλλά και για τρέχοντα έξοδα του κράτους. Σίγουρα πολλά από αυτά τα δυσβάστακτα κονδύλια δεν έπιασαν τόπο. Σπαταλήθηκαν ή τα καταχράστηκαν κάποιοι αετονύχηδες. Τα πιο πολλά όμως δαπανήθηκαν για τη βελτίωση του επιπέδου της δικής μας διαβίωσης. Για την καλοπέρασή μας. Καλοπέραση με δανεικά. Αυτά όμως κάποτε πληρώνονται! Και για να πληρωθούν πρέπει τα οικονομικά μας να νοικοκυρευτούν. Λέτε να γίνει το θαύμα; Να το δούμε και να μην το πιστεύουμε!
